Mineralen voor paarden: de bouwstenen van een gezond paard- Agradi

Je hoort het steeds vaker: 'Mijn paard heeft een mineralentekort.' Maar wat betekent dat eigenlijk? Welke mineralen zijn er, wat doen ze precies, en wanneer is suppletie zinvol? In deze blog duiken we diep in de wereld van mineralen voor paarden, van macromineralen tot sporenelementen.

Wat zijn mineralen en waarom zijn ze onmisbaar?

Mineralen zijn anorganische stoffen die het paard niet zelf kan aanmaken. Ze moeten altijd via de voeding worden opgenomen en vormen letterlijk de bouwstenen van het lichaam: van botten en tanden tot enzymen en hormonen. Zonder de juiste balans aan mineralen kan het paard niet optimaal functioneren.

Mineralen worden onderverdeeld in twee groepen: macromineralen en sporenelementen (ook wel micromineralen genoemd). Macromineralen zijn nodig in relatief grote hoeveelheden; sporenelementen in kleinere hoeveelheden, maar ze zijn zeker niet minder belangrijk. Het gaat altijd om de balans, zowel een tekort als een overschot kan problemen geven.

Ontdek ons volledige aanbod mineralen en supplementen voor paarden in onze webshop.

Macromineralen: de grote spelers

Calcium en fosfor

Calcium en fosfor zijn de twee mineralen die in de grootste hoeveelheden in het paardenlichaam aanwezig zijn, het overgrote deel zit in de botten en tanden. De verhouding tussen beide is minstens zo belangrijk als de absolute hoeveelheid. Een ideale verhouding ligt tussen de 1,5:1 en 2:1 (calcium : fosfor). Een verkeerde balans kan leiden tot botproblemen, spierkrampen en groeistoornissen bij jonge paarden.

Hooi, luzerne en granen zijn belangrijke bronnen van calcium en fosfor. Granen bevatten echter relatief veel fosfor en weinig calcium, waardoor een rantsoen dat rijk is aan krachtvoer snel uit balans kan raken. Groeiende veulens zijn hier extra gevoelig voor: de botopbouw vereist een correcte verhouding en voldoende aanvoer van beide mineralen.

Magnesium

Magnesium speelt een rol bij meer dan 300 enzymatische processen in het lichaam. Het is betrokken bij spierwerking, zenuwgeleiding en de energiestofwisseling. Een magnesiumtekort kan zich uiten in nervositeit, spiertrillingen, krampen en verminderde prestaties. Paarden die veel gras eten in het voorjaar wanneer het gras magnesiumarm kan zijn, lopen extra risico.

Bekijk onze magnesium supplementen voor paarden voor een rustiger en ontspannen paard of lees meer over het gebruik van magnesium in onze blog: Het belang van magnesium voor je paard.

Natrium en chloride (zout)

Natrium en chloride zijn samen verantwoordelijk voor de vochtbalans en de regulatie van de bloeddruk. Paarden die zweten verliezen grote hoeveelheden natrium en chloride. Werkpaarden en sportpaarden hebben dan ook een hogere behoefte. Het bijhangen van een zoutsteen is een eenvoudige en effectieve manier om hieraan te voldoen al dekt een zoutsteen alleen de behoefte aan natrium en chloride en is het onvoldoende voor de volledige mineralenvoorziening. Een zoutsteen is dus een goede aanvulling, maar geen vervanging voor een compleet mineralenrantsoen.

Bekijk ons assortiment likstenen en elektrolyten voor paarden.

Kalium

Kalium werkt nauw samen met natrium bij het reguleren van de vochtbalans en de spierfunctie. Vers gras en hooi bevatten over het algemeen voldoende kalium. Een tekort is zeldzaam, maar kan optreden bij paarden die sterk zweten of bij nierproblematiek.

Sporenelementen: klein maar krachtig

Zink

Zink is betrokken bij de wondgenezing, de huidgezondheid, het immuunsysteem en de hoefkwaliteit. Een zinktekort uit zich vaak in een ruwe vacht, slechte hoevengroei en een verminderde weerstand. Zink en koper werken antagonistisch: een overschot aan zink kan de opname van koper remmen. Een goede balans is daarom essentieel en een reden om voorzichtig te zijn met het combineren van meerdere supplementen die allebei zink bevatten.

Koper

Koper speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen, de bindweefselvorming en de botmineralisatie. Een tekort kan leiden tot bleekheid, slechte botvorming bij veulens en een saaie, verkleurde vacht. Veel Nederlandse hooisoorten zijn relatief arm aan koper, waardoor suppletie regelmatig zinvol is. Ook hier geldt: combineer niet zomaar meerdere supplementen met overlappende mineralen, want een koperoverschot is evengoed schadelijk.

Selenium

Selenium is een krachtige antioxidant die samenwerkt met vitamine E bij het beschermen van cellen tegen oxidatieve schade. Het is ook belangrijk voor de spierfunctie. De marge tussen te weinig en te veel is bij selenium echter bijzonder klein: een tekort leidt tot spierdystrofie (white muscle disease), een overdosis is toxisch. Suppletie van selenium mag dan ook uitsluitend plaatsvinden op basis van een voedingsanalyse of bloedonderzoek via de dierenarts.

IJzer

IJzer is nodig voor de aanmaak van hemoglobine, het transporteiwit voor zuurstof in het bloed. De meeste paarden die gras en hooi eten, krijgen voldoende ijzer binnen. Een echt ijzertekort is zeldzaam; eerder is er sprake van een overschot, dat de opname van andere sporenelementen zoals koper en zink kan remmen.

Jodium

Jodium is nodig voor de aanmaak van schildklierhormonen, die de stofwisseling reguleren. Zowel een tekort als een overschot aan jodium kan leiden tot schildklierproblemen. Paarden in jodiumarme gebieden of paarden die weinig zeewier of gejodeerd zout krijgen, kunnen een tekort ontwikkelen.

Mangaan

Mangaan speelt een rol bij de botvorming, de kraakbeenvorming en de voortplanting. Het is vooral belangrijk voor jonge, groeiende paarden en fokmerries. Een tekort kan leiden tot afwijkingen in de gewrichts- en botstructuur.

Het verschil tussen mineralen en vitamines voor paarden

Hoewel mineralen en vitamines allebei essentieel zijn voor een gezond paard, zijn ze fundamenteel anders van aard. Vitamines zijn organische verbindingen met een koolstofskelet. Ze zijn gevoelig voor hitte, licht en lucht en kunnen daardoor in opgeslagen voer afbreken. Mineralen zijn anorganisch, ze zijn onverwoestbaar en worden niet afgebroken. Een mineraal blijft een mineraal, ongeacht de omstandigheden.

Een ander verschil zit in de herkomst. Sommige vitamines kan het paard zelf aanmaken: vitamine D via zonlichtblootstelling, B-vitamines via de darmflora en vitamine C in de lever. Mineralen moet het paard altijd van buitenaf opnemen, ze kunnen nooit zelf worden gesynthetiseerd.

Vitamines en mineralen werken bovendien nauw samen. Vitamine D is bijvoorbeeld nodig voor een goede opname van calcium en fosfor. Vitamine E en selenium versterken elkaars anti-oxidatieve werking. Dit maakt het belangrijk om niet alleen naar losse nutriënten te kijken, maar naar het voedingsrantsoen als geheel.

Lees ook onze uitgebreide blog over vitamines voor paarden voor meer inzicht in hoe vitamines en mineralen samenwerken.

Mineralentekorten: hoe herken je ze?

Mineralentekorten ontwikkelen zich vaak sluipend. De eerste signalen zijn subtiel en worden vaak pas herkend als het tekort al enige tijd bestaat. Hieronder een overzicht van veelvoorkomende signalen:

Dorre, vale of verkleurde vacht (koper- of zinktekort)
Brosse of langzaam groeiende hoeven (zink- of biotine-gerelateerd)
Spierkrampen of spierverlies (calcium, magnesium of selenium)
Nervositeit of rusteloosheid (magnesiumtekort)
Botproblemen bij jonge paarden (calcium/fosfor-disbalans)
Verminderde prestaties of traag herstel na inspanning (selenium, magnesium)

Let op: deze symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben. De meest betrouwbare manier om een mineralentekort vast te stellen is bloedonderzoek via de dierenarts. Een ruwvoeranalyse van je hooi geeft aanvullend inzicht in wat er al via het basisrantsoen wordt aangeboden. Op basis van beide kun je gericht en verantwoord suppleren.

Mineralen via voeding of via een supplement?

Een uitgebalanceerd basisrantsoen van goed hooi en vers gras dekt een groot deel van de mineralenbehoefte. In de praktijk blijkt echter dat hooi zeker in Nederland regelmatig arm is aan koper, zink en selenium. Een ruwvoeranalyse geeft inzicht in de exacte samenstelling van jouw hooi en helpt bepalen welke mineralen aangevuld moeten worden.

Supplementen kunnen de aanvulling bieden die nodig is, maar kies voor de juiste vorm en dosering. Organisch gebonden mineralen (chelaten) worden over het algemeen beter opgenomen dan anorganische vormen. Wees voorzichtig met het combineren van meerdere supplementen: overlappende mineralen kunnen snel leiden tot overdosering. Kies bij voorkeur voor één goed samengesteld product dat is afgestemd op de totale behoeften van jouw paard.

Bekijk ons assortiment mineralen supplementen voor paarden en vind het supplement dat aansluit bij de behoeften van jouw paard.

Bijzondere situaties met hogere mineralenbehoefte

Net als bij vitamines geldt ook voor mineralen dat bepaalde situaties de behoefte verhogen:

Drachtige en zogende merries: hogere behoefte aan calcium, fosfor, koper en zink voor de ontwikkeling van het veulen.
Groeiende veulens: botopbouw vereist de juiste calcium/fosfor-verhouding en voldoende koper en mangaan.
Sportpaarden: verhoogde zweet- en stofwisselingsverliezen vergen meer natrium, magnesium en selenium.
Oudere paarden: de opname van mineralen neemt af met de leeftijd; gerichte suppletie kan helpend zijn.

Bekijk ook ons aanbod seniorvoeding en supplementen voor oudere paarden.

De stille motor achter een gezond paard

Mineralen zijn de stille motoren achter de gezondheid van jouw paard. Van sterke botten en een glanzende vacht tot een goed functionerend immuunsysteem ze spelen overal een rol. Een goed basisrantsoen vormt de fundering; aangevuld met gerichte suppletie waar de voeding tekortschiet. Laat je daarbij altijd leiden door een voedingsanalyse of bloedonderzoek, en kies voor één compleet supplement in plaats van meerdere losse producten.

Vitamines en mineralen werken hand in hand. Voor een compleet beeld van wat jouw paard nodig heeft, raden we je aan ook onze blog over vitamines voor paarden te lezen.

Bekijk alle paardensupplementen op Agradi.nl